Choszczeńskie atrakcje


Kościół rzymskokatolicki pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny (ul. Rynek 1)
Wybudowany przez joannitów w XIV w. na miejscu XIII-wiecznej świątyni granitowej. W bocznej ścianie prezbiterium znajduje się najciekawszy i najcenniejszy choszczeński zabytek, czyli tzw. Drzewo Jessego. To ceramiczna płaskorzeźba z genealogicznym drzewem Chrystusa, z którego wyrastają pnie z gałęziami zakończonymi wizerunkami królów żydowskich. To unikat na skalę europejską. Wewnątrz kościoła jest więcej ciekawych zabytków, w tym m.in. epitafium nagrobne burmistrza Mikołaja Rebentischa z XV w. oraz epitafium nagrobne kolatorki Elżbiety von Schack z 1787 r.


 

Mury miejskie i barbakan
Mury obronne pochodzą z XIV i XV wieku. W ich ciągu usytuowane były trzy bramy, siedem baszt i 36 czatowni, a obwarowania wzmacniał podwójny system wałów i fos. Bramy znajdowały się przy głównych wjazdach do miasta: Brama Kamienna prowadziła w kierunku Barlinka i Myśliborza, Brama Młyńska w kierunku Stargardu, natomiast Brama Wysoka w kierunku Dobiegniewa. W XV i XVI wieku rozbudowano je o tzw. przedbramia i choć mury, które utraciły swój walor obronny, rozbierano już od XVIII wieku, to jednak do dzisiaj zachowały się ich fragmenty, w tym jeden z piękniejszych zabytków, czyli gotycka baszta z przedbramia Bramy Kamiennej (potoczne zwana barbakanem, róg ul. Piastowskiej i Wolności). Zniszczona w czasie II wojny światowej została odbudowana w 1961 roku i wyremontowana w 2010 roku. Obecnie znajduje się w niej siedziba Rady Miejskiej w Choszcznie.


 

Aleja Gwiazd Kolarstwa Polskiego (ul. Wolności, obok budynku poczty)
Przy ul. Wolności w Choszcznie znajduje się odsłonięta w 2002 roku Aleja Gwiazd Kolarstwa Polskiego. A dokładniej jest to stylizowana ściana, na której znajdują się odciski dłoni najsławniejszych polskich przedstawicieli tej dyscypliny sportu (m.in. Stanisława Szozdy, Ryszarda Szurkowskiego, Czesława Langa, Stanisława Królaka czy Joachima Halupczoka. Jest tam też tablica poświęcona redaktorowi Zygmuntowi Weissowi. Ten były olimpijczyk, honorowy obywatel Choszczna w czasie II wojny światowej był jeńcem Oflagu II B Arnswalde.


 

Odwrócona Karta Historii (ul. Wolności, obok budynku poczty)
Naprzeciwko Alei Gwiazd Kolarstwa Polskiego znajduje się tzw. Odwrócona Karta Historii, czyli pomnik poświęcony jeńcom Oflagu II B Arnswalde, który Niemcy utworzyli 6 listopada 1939 roku w koszarach (znajdujących się obecnie przy ul. Drawieńskiej). Do maja 1942 roku przebywało w nim ponad dwa tysiące polskich oficerów i średnio około 300 – 350 szeregowców, w tym m.in. pisarz Leon Kruczkowski, dowódca obrony Westerplatte mjr Henryk Sucharski, redaktor Zygmunt Weiss, aktor Bolesław Płotnicki czy płk Witold Dzierżykraj-Morawski. 13 i 14 maja 1942 roku polskich jeńców przeniesiono do Oflagu II D Gross Born, a stamtąd przywieziono prawie trzy tysiące oficerów i szeregowców armii francuskiej. Jeńcy francuscy przebywali w arnswaldzkim oflagu do 29 stycznia 1945 roku.


 

Park Moniuszki (u zbiegu ul. Wolności i Bohaterów Warszawy)
Znajdujący się w centrum miasta park, o powierzchni nieco ponad dwóch hektarów, założony został w latach 40. XIX wieku, jako miejski park krajobrazowy. Rosną tu okazałe dęby, wiązy, lipy, klony i kasztanowce. Do dziś zachował się pierwotny układ ścieżek spacerowych, w którego centrum znajdował się pomnik upamiętniający ofiary wojny prusko-francuskiej. Główny cokół prawdopodobnie rozebrany został tuż po drugiej wojnie światowej, natomiast postawiono dwie armaty, na tle których mieszkańcy, bardzo chętnie się fotografowali. W 1970 roku również je usunięto, a na ich miejscu ustawiono głaz z tablicą, na której widnieje inskrypcja: „W XXV rocznicę wyzwolenia powiatu choszczeńskiego. Tym, którzy przywrócili te ziemie macierzy. Społeczeństwo ziemi choszczeńskiej. Choszczno, luty 1970 rok.” W 1995 roku odsłonięto drugą tablicę, tym razem z napisem „W 50-lecie polskiego powojennego Choszczna – mieszkańcy ziemi choszczeńskiej”. Teren parku był też miejscem akcji rekonstrukcji historycznych „Kierunek Choszczno”, organizowanych w latach 2011 – 2018.


 

Skwer Holenderski i park Stefana kardynała Wyszyńskiego
Pomiędzy linią brzegową jeziora Klukom, a zbiegiem ul. Niedziałkowskiego i Piastowskiej zobaczymy park im. Stefana kardynała Wyszyńskiego, w centrum którego znajduje się Denkmal. Pomnik odsłonięty został w 1924 roku i poświęcony 280 mieszkańcom miasta, którzy zginęli w pierwszej wojnie światowej. Nie zachowały się tablice z ich nazwiskami, zniszczony też został znajdujący się w jego centrum żołnierski hełm. Oparty na sześciu filarach, wspartych na stylizowanych czaszkach zwierząt postument, po wojnie zaadaptowany został do celów religijnych. Dziś ustawiona jest tam figura Matki Boskiej.
Tuż obok parku znajduje się otwarty w 2002 roku Skwer Holenderski. Wyposażony w stylizowane ławeczki i lampy, upiększony różami, otrzymał taka nazwą, dla podkreślenia partnerskiej współpracy Choszczna z holenderską gminą Weststellingwerf. Zlokalizowany jest nad wypływającym z jeziora Klukom kanałem, który kiedyś m.in. zasilał fosę okalającą miasto, potem młyn, a obecnie znika pod miastem, by wypłynąć w okolicy ul. Fredry.


 

Miejska Góra
To największy kompleks leśny znajdujący się w granicach miasta. Do 1933 roku nazywany był Górą Żydowską, ponieważ w jego południowej części znajdował się kirkut (pozostałości kamiennego ogrodzenia widoczne są do dziś). Po wojnie Miejską Górę określano również Małpiakiem, a to z powodu tzw. ścieżki zdrowia, na której rozmieszczone były metalowe przyrządy do ćwiczeń gimnastycznych. Dziś w ruinie, ale do końca lat 80. czynny był tu amfiteatr, którym występowali znani polscy wokaliści i zespoły. Obecnie to teren spacerowy, na którym wytyczone są trasy biegowe, jest też plac zabaw, tor rowerowy, siłownia plenerowa oraz zestaw przyrządów do ćwiczeń siłowych, tzw. street workoutu. To również teren rozgrywania biegów przełajowych oraz wyścigów MTB.


 

Lipa Czarnieckiego
To zabytkowe drzewo znajduje się na niewielkim wzgórzu, u zbiegu ul. Piastowskiej i Władysław Jagiełły, tuż obok widocznych tam pozostałości murów obronnych i Bramy Wysokiej. Drzewo zwane też Lipą Siedmiu Braci, pierwotnie składało się z dwóch zrośniętych ze sobą pni lip wąskolistnych o średnicach 760 i 420 centymetrów. Pierwsza z legend mówi, że wypoczywał pod nią hetman Stefan Czarniecki, który aż tu zapuszczał się podczas szwedzkiego potopu. Druga, że pień zrósł się z siedmiu lip posadzonych obok siebie przez braci, synów Wszemira. W 2008 roku grubsza odnoga została podpalona i strażacy musieli ją odciąć, a wiek pozostałego pnia szacowany jest na około 150 lat. Najstarsze polskie lipy dorastały do około 300 lat, ale legendy mogą mieć uzasadnienie, ponieważ drzewa te, w miejscu uschniętych pni wypuszczają młode pędy.


 

zabytkowa wieża kolejowa w Choszcznie

Zespół dworca kolejowego (ul. Kolejowa)
Prowadząca przez Choszczno linia kolejowa Stargard – Poznań wybudowana została w 1847 roku. Rok później oddano do użytku budynek dworca, który został prawie doszczętnie zniszczony w trakcie walk o Choszczno w lutym 1945 roku. Zaraz po wojnie odbudowany, a w 2019 roku przeszedł generalny remont. Przy ul. Kolejowej znajduje się również budynek socjalny z około 1910 roku, a także relikt kolejowej wieży wodnej, wybudowanej na początku XX wieku.


 


Wodociągowa wieża ciśnień (ul. Niedziałkowskiego)
Mierząca 32 metry wieża ciśnień, ze zbiornikiem o pojemności 130 metrów sześciennych wybudowana została w 1903 roku. Zniszczona w trakcie II wojny światowej, a następnie odbudowana pod koniec lat 50. z wykorzystaniem betonu i żelbetonu. W oryginalnym stanie zachowana została jedynie jej dolna, 13-metrowa część. Dziś mieści się tam apteka.


 

Pole Golfowe Modry Las
Mistrzowskie, 18-dołkowe pole zlokalizowane jest tuż za Choszcznem, a otwarte zostało przez legendarnego Gary’ego Playera w 2009 roku. Już rok później, prestiżowy amerykański Golf Inc. umieszcza je wśród finalistów konkursu na najpiękniejsze pole na świecie.
W roku 2014, niemieckie czasopismo golfowe Golf Journal sklasyfikował Modry Las na liście 100 najlepszych w Europie. Modry Las otoczony brzozowo-sosnowymi lasami, jest polem malowniczym, a jednocześnie wymagającym i zdecydowanie wyjątkowym miejscem do uprawiania tej dyscypliny sportu. Jest tu też 9-dołkowe pole Orli Las.


 

czaszka i broń, zbiory znajdujące się w Muzeum Ziemi Choszczeńskiej

Muzeum Ziemi Choszczeńskiej
Od 1998 roku mieści się w Zespole Szkół nr 1 w Choszcznie (ul. Bolesława Chrobrego 31). W jego zbiorach znajduje się kilkaset zabytków ruchomych z okresów od epoki kamiennej do współczesności, w tym m.in. dokumenty, fotografie, broń, ceramika, pieczęci, monety, a nawet gotyckie elementy architektury. Muzeum prowadzi działalność wystawienniczą, naukową i popularyzatorską. Od chwili powstania, czyli od 1995 roku, jego merytorycznym patronem jest Regionalne Towarzystwo Historyczne Ziemi Choszczeńskiej, natomiast opiekuje się nim historyk dr Grzegorz Jacek Brzustowicz. Zwiedzanie możliwe jest tylko po uprzednim potwierdzeniu wizyty (tel. 95 765 24 96).


 

zabytkowy budynek szpitala w choszcznie

Zespół szpitalny (przy ul. Niedziałkowskiego)

Składa się z sześciu zabytkowych obiektów, w większości wybudowanych na początku XX wieku. W XIX wieku w Arnswalde funkcjonowały szpitale św. Ducha i św. Jerzego, a do budowy obecnego szpitala przystąpiono w 1897 roku z inicjatywy landrata Wolf von Gersdorfa. Uroczyście otwarto go 5 listopada 1905 roku, a nazywano „ joannickim”, bo to właśnie ten zakon w 1904 roku przejął patronat nad budową. W 1912 roku przemianowano go na szpital powiatowy i tu ciekawostką jest to, że już w 1939 roku leczono w nim ponad dwa tysiące pacjentów. Na terenie obecnego zespołu szpitalnego znajduje się jeszcze pięć innych budynków objętych ochroną konserwatorską, w tym m.in. pralnia (1905), szpital (1910), szpital dla zakaźnie chorych (1912), urząd skarbowy (1935) i dom mieszkalny (lata 20. XX wieku).